Sevgi Liderinin Nitelikleri

0
455

Sevgi ve hizmet heyecanıyla dolu gönüllülere liderlik yapmak diğer liderlik türlerinden farklı nitelikler ister. Diğer liderlik türlerinde çok etkili olan ücret artırımı, yeni makamlara yükseltme, rütbe verme, şöhret yolları açma gibi cazip şeyler gönüllü ilişkilerinde yoktur. Gönüllülükte tek etkin güç hiçbir karşılık beklemeden verilen sevgi, saygı ve hizmettir. Alınan karşılık ise paradan, puldan, makamdan, rütbeden, şöhretten çok daha büyüktür. Hizmet verilen muhtacın gülen yüzü, paylaşılan acısı, doyan karnı, ısınan sırtı, şifa bulan hastalığı her maddi karşılığın üstündedir. Gönüllüyü coşku, sevinç, huzur ve mutluluğa kavuşturur.

Sevgi Lideri, Sevgi Dolu Bir Disiplin Yaratmalıdır

Sosyal yaşam hangi düzeyde veya amaçla olursa olsun disiplin gerektirir. Disiplinsiz her birlik ve topluluk hizmet hedefine ulaşmak yerine anarşiye neden olur. Her topluluğun kendine özgü bir disiplin kurma yöntemi vardır. Gönüllü topluluklarında disiplin kurma yöntemi ise sevgi ve saygıdır. Topluluk içinde sevgi ve saygı yaygınlaştırılmalı, gönüllüler birbirlerine karşı sevgi ve saygıda kusur etmeyecek bir bilince ulaşmalıdırlar. Bundan daha kuvvetli bir disiplin uygulaması olamaz. İnsanlar oluşan bu sevgi ve saygı ortamı içinde topluluğun tüzüğünü, geleneklerini, hizmet yöntemlerini öğrenirlerse hiçbir gönüllü o ortamda bunlara uygun olmayan bir iş yapmak istemez. Toplumdaki sevgi akışı, hiç hissettirmeden disiplinli bir ortam yaratır. Bu disiplin ortamı, “asarım, keserim, ceza veririm” gibi sosyallik dışı disiplin uygulamalarından daha etkilidir.

Bir toplumun disiplin içinde yaşamasında liderin kimliği, tutum ve davranışları çok önemlidir. “Hocanın dediğini dinle, gittiği yoldan gitme” yöntemi ile hiçbir yere ulaşılmaz. Lider, “git” dediği yolda en önde giden ve söylediklerini herkesten önce içtenlikle uygulayan kimse olmalıdır. Liderin uyumsuzluğu ve kendi söylediklerini tutmayışı disiplinsizlik yaratır. Hatta söylediklerine veya topluma karşı ilgisiz davranışı bile disiplinsizlik için yeterli bir nedendir. Gönüllülük hiç kimsenin profesyonel bir işi olmadığı, hizmetler ve topluluk içindeki yönetsel işler amatör bir tutumla yapıldığı için eksikler, kusurlar ve hatalar olması doğaldır. Önemli olan toplumun eksik, kusur ve hatalarda kötü niyet olmadığına inanmasıdır. Gönüllü insanlar, gönülleri sevgi ile dolu olduğu için iyi niyetli her davranışa anlayış gösterirler. Gönüllüler arasında her konu net, açık ve doğru olarak konuşulmalıdır. Bahaneler arkasına gizlenmek, gerçekçi olmayan bahaneler ileri sürmek gönüllüler arasındaki güveni, dolayısıyla disiplini bozar.

Sevgi Lideri Saygı Yaratır

İnsanlar saygı duymadıkları kimsenin gösterdiği yolda yürümek istemezler. Gösterdiği yolda yürünmeyen kimse de lider olamaz. Çünkü lider takip edilen kişidir. Liderin tutum ve davranışları saygı yaratmalıdır. İnsanlar, başka insanların fiziğine, zekâsına, şanına, şöhretine, servetine, yapıp ettiklerine özenir, beğenir ve hayranlık duyabilirler. Arkadaşlığından, dostluğundan, tutum ve davranışlarından hoşnut olup zevk alabilirler hatta daha ileri gidip sevebilirler. Fakat bunların hiçbirisi insanların onu lider kabul edip gösterdiği yoldan yürümelerine yetecek nedenler değildir. Liderlik daha ileridedir. O hayranlıkla sevgiyi birleştirip bir saygı yaratabilmelidir. Saygı hemen yaratılacak ve kolay kazanılacak bir yücelik değildir. Uzun imtihanlar sonucu kazanılır ve titizlikle yürünerek korunur. “Mala, mülke bir kıvılcım, güzelliğe bir sivilce yeter” derler. Liderin yarattığı saygı da böyledir ve yaşamının her noktasına yansımalıdır. Lider bir yaşam biçimi olarak tutum ve davranışlarına saygınlık kazandırmalıdır. Aksi takdirde ne denli çalışkan ve cömert bir gönüllü olursa olsun saygın bir lider olamaz.

Hizmet projeleri gerçekleştirilirken emeğini esirgemeyen, gönüllü arkadaşlarına, “yapınız” demek yerine, “geliniz birlikte yapalım” diyen, toplantılara herkesten önce gelen, son üyeyi veya konuğu uğurlamadan gitmeyen lider büyük saygı kazanır.

Sevgi Lideri Sorumluluk Sahibidir

Liderler girişimci bir yapıya sahiptirler. Her girişim gönüllülere ayrı bir ufuk açar. Fakat her girişimin başarı ile sonuçlanması olası değildir. Birkaç başarısızlıkla karşılaşan bir lider, gönüllülere karşı duyduğu mahcubiyet nedeniyle ilçenin papazına gidip günah çıkarmak istemiş. Papaz onu alıp kütüphaneye götürmüş ve orada Dünya’nın en ünlü basketçilerinin kaç atışta kaç sayı yaptıklarına dair bir istatistik göstermiş. Her atışta sayı yapabilmek olası değildir ama her atışın sorumluluğunu üstlenmek, neden sayı olmadığı konusunda düşünmek, başkalarını suçlamadan veya bahaneler bulmadan daha iyisini yapabilmek için çalışmak gerçek bir liderlik yeteneğidir. Lideri geliştiren, büyüten ve yaratıcı çözümler bulmaya yönlendiren bu sorumluluk duygusudur. Eğer bir gönüllü lideri, gerçekleşen bir hizmetle ilgili olarak, hizmete katılan herkese kısaca teşekkür edip hizmetle ilgili tüm onuru kendisi üstlenirse, yeni hizmet projeleri için birlikte çalışacak moralli gönüllüler bulmakta zorlanır. Sorumluluk; hakkı korumak kadar, hakkı teslim etmesini de bilmektir. Liderlik; gruba önderlik yaparken onun gösterişinden yaralanıp görkemli bir yaşam sürmek değil, grubun sorumluluğunu tevazu, anlayış ve sevgi birliği içinde üstlenmektir.

Sevgi Lideri Esnek Olur

Lider; araştıran, geliştiren, yenilikleri izleyen ve grubun motivasyonu için gerekli gördüğü örnekleri alıp kendi grubuna uygun hale getirerek uygulayan bir insan olmalıdır. Bağnazlık, tutuculuk, sabit fikirlilik gönüllü liderini, dolayısıyla grubunu, geçmişte, yani geride bırakır. Özellikle genç gönüllüler, katı kurallar, modası geçmiş yöntemler ve “dediğim dedik” sertliği içinde çalışmaktan kaçınırlar. Profesyonel olarak bir işte çalışan kimse patronun söylediklerine ve çizdiği yola uymak zorundadır. Bir tereddüdü varsa patrona söyler, patron söyleneni kabul etmezse kâr, zarar patrona ait olduğundan gösterilen işi yapar. Fakat gönüllülük kayıp-kazanç değil gönül ve mutluluk işidir. Gönüllü liderler de patron değil gönüllüdür. Bu nedenle gönüllü lider; gönüllüyü can kulağı ile dinlemeli, anlaşamadıkları bir konu varsa anlaşma yolları aramalı, esnek olmalı ve hiçbir koşulda gönüllüyü gereksizce zorlamamalıdır. Belli kalıplar içinde kalan bir lider; gruptaki gönüllülerin her birinde ayrı ayrı oluşan, bir bölümü deneyimli diğer bölümü deneyimsiz insanların hizmet projelerine anlayışlı bir esneklik içinde bakmalıdır. O kendi sabit kalıpları ile gönüllülerin yollarını kapatırsa grup içindeki heyecan azalır. Oysaki gönüllü grupların hizmet yolunda yürümelerini sağlayan, yollarını güçlendiren, projeler yapma heyecanı ve onları uygulayabilme olanağı bulmalarıdır. Lider için; kendi görüşleri dışındaki görüşleri incelemek, kabul etmek, uygulama olanağı sağlamak; zayıflık değil, bilakis akıllılıktır, değer bilirliktir, gruba hizmet yolunda verilen en büyük teşviktir. Ayrıca yeni gönüllüler için hizmete arzu yaratmak ve yol açmak demektir. İyi bir gönüllü lideri kapıları hep açık tutar, gelen hizmet önerilerine değer verir. Önerileri doğru, yanlış demeden dinler. Gönüllülük yolunda gönlünü ortaya koyan ve öneri üreten bir gönüllü, önerilerine değer verildiğini hissederse, bugün yanlış bir öneri getirmişse bile, bilmek gerekir ki yarın doğru bir öneri getirecektir. Yeter ki, gönlü kırılmasın ve yolu kapatılmasın. İnsanlara öneri ve anlayışları doğrultusunda hizmet projeleri yapmaları için olanak sağlamak, gelişmeleri yolunda onlara yapılacak en önemli katkıdır.

Komutan emreder, patron emreder, amir emreder ama bir lider emretmez. Hele gönüllü lideri hiç emretmez. Hatta ortaya bir öneri bile koymaz. Gönüllüleri öneri üretmek üzere teşvik eder, eğitir, öneri üretecek düzeye getirir. Gönüllü liderinin başarısı, “Biz önerdik, hizmeti biz gerçekleştirdik” diyen gönüllülerin sayısının çoğalması ile ölçülür.

Gönüllülükte zorlama olmaz. Zorlama ile hiçbir yere ulaşılmaz. Gönüllü liderinin hizmete yönlendireceği insanlar zaten hizmete istekli ve gönüllüdürler. Karşılık beklemeden vermek, sevmek, hizmet etmek için gelmişlerdir. Cömert ve saygın insanlardır. Onlarla ancak yol arkadaşlığı yapılabilir. Onları anlar, arkadan itmez veya önlerine geçip “beni takip et” demezseniz, yalnızca uzanıp ellerini tutarsanız onlardan daha iyi hizmet arkadaşı bulamazsınız.

Sevgi Liderinde Sabır, Sadakat, Vefa, Sağduyu Olmalıdır

 Gönüllü lideri, iyi insan niteliklerine sahip ve onları ortaya koyabilecek yetenekte olmalıdır. Gönüllüler de doğal olarak iyi ve saygın insanlardır. Uluorta her şeyi eleştirmez, gördükleri her kusuru da kusuru işleyenin yüzüne vurmak istemezler. Olayları ve insanları görür, inceler; olay veya kişi hakkında kendi notlarını verir ve içlerinde tutarlar. Karşı taraf ise hata ve kusurlarının görülmediğini, hissedilmediğini zanneder. Bu nedenle gönüllü liderinin özde iyi insan olması gerekir. Şayet eksikleri, kusurları, hataları varsa içi, dışı gönüllüler tarafından çabuk görülebildiği için çok çabuk prestij kaybeder.

Yaşamı toplama ve dağıtma dönemi olarak iki bölümde görmeye çalışırım. Gönüllülük ömür boyu biriktirilen sevginin, saygının, bilgi, birikim ve deneyimlerin paylaşılması demek olduğundan ve bizzat kendim de bu döneme girmiş bulunduğumdan, gönüllülüğü daha ziyade dağıtma dönemine çok yakışan bir uğraş olarak görürüm.

Dağıtma dönemine giren insanlar orta yaşlardadır. Hem karşılarındaki liderden sabır beklerler, hem de kendileri sabırlı davranacak olgunluğa erişmişlerdir. Gençler atak ve heyecanlı oldukları halde onların bile yeni görüşleri, yeni önerileri kabul etmek için zamana gereksinimleri vardır. Verecekleri kararda, yapacakları girişimde bilgi ve birikimleri doğrultusunda düşünceli ve tedbirlidirler. Ama dağıtma dönemine giren her gönüllünün yaptığı her hizmette hayır ve bereket vardır. Sabır, o hayır ve bereketin yaşama katılması için en güvenli yoldur.

Gönüllüler yüce ruhsal değerler içinde yaşayan insanlardır. Gönüllülük, ruhsal erginlik, olgunluk ve zenginlik yolunda atılan en isabetli adımdır. Ruhsal zenginlik yolunda yürüyen insanların en önemli niteliklerinden birisi de sadakattir. Sadakat güçlü ve sağlam dostluk demektir.

Sadakat içinde yaşayan insanlar birbirlerine güvenirler; bağlılıkları, doğru söz, güven, inanç ve gerçekler üzerine kuruludur. Sadakat içinde bir yaşam sürdürebilmek için, insanlar yalnızca söz, tavır ve davranışları ile değil duygu düşünce ve niyetlerinde de doğru ve güven veren bir tutum içinde olmalıdırlar. Birlikte hizmet verdiği gönüllülere karşı sadakat içinde olmayan, güven vermeyen, inanç yaratmayan bir liderin yol arkadaşlarından sadakat beklemesi olası değildir. Sadakatsizlik içinde gönül bağı kurulmaz ve gönüllülük olmaz.

İnsanları uzun süre birbirine bağlayan en güçlü bağ vefa duygusudur. Vefa sevgide devamlılık demektir. Vefayı simgeleyen bir türkümüz vardır. “İyi günün dostu, nerdesin haney?” der. Vefa dostlukta bağlılık ve sebat demektir. Yaşam çok değişkendir. Vefa, ölüm dâhil, yaşam koşullarına bakmaksızın, hastalıkta, sağlıkta, iyi günde, kötü günde sürdürülen sevgi ve ilgi demektir. Ayrıca yalnızca sevilen kimseye değil onun sevdiklerine ve ölürse geride bıraktıklarına karşı da sürdürülmesi gereken yüce bir duygudur.

Sağduyu, kalbinin sesiyle yolunu çizen gönüllünün yaşamına egemen olan değerli bir niteliktir. Çünkü sağduyu yalnızca akıl değil akıldan ötedir. Akıl ile kalbin birliğidir. Mantıklı, duyarlı, sevgi ve şefkat dolu düşünebilme yeteneğidir. Bu nedenle sağduyu yalnızca bilgi, birikim ve deneyimle oluşmaz, o hakka inanmanın, doğru söze dayanmanın sonucu olarak verilen isabetli kararlarla ortaya konulur.

Yalnızca aklıyla yaşayan gönüllü lideri kendini ego ve çıkar batağından kurtaramaz. Liderle birlikte yürüyen insanlar onun gerçek bir gönüllü olduğuna ve bazı şeyleri aştığına inanmalıdırlar. Birçok gönüllü topluluğu bilirim; onlarda başkan veya genel başkan vardır ama liderlik yoktur. Başkan ve üyeler karşılıklı şan şöhret ilişkisi içinde birbirlerini alkışlarlar. Kendi içlerinde küçük bir topluluk kurarlar, birbirlerine verdikleri görkemli sıfatlar ile birbirlerini pohpohlayarak bir şeyler olduklarını zanneder, yürür giderler. Dışa karşı görüntü bozulmasın diye bazı hizmetler de yaparlar ama kocaman egolar ancak küçücük hizmetler doğurur. Bir gönüllü kuruluş için başkan veya genel başkan egosu en büyük risktir.

YORUM BIRAK